De boom van Hippocrates
Wist je dat een van de meest bijzondere bomen van Europa op het Griekse eiland Kos staat?
Ik niet, ook niet toen wij besloten een weekje zon op Kos te gaan halen. Niet behept met een uitgebreide Griekse, Romeinse of Turkse historische kennis streken wij dus in het centrum van Kos-stad neer. Dicht bij de zee, de haven en het stadscentrum. En tijdens een van onze eerste wandelingen kwamen we hem tegen: de Boom van Hippocrates.
Het leek eerst gewoon een plataan, pas dichterbij zagen we iets anders: een symbool van de geboorte van de westerse geneeskunde, een stille getuige van millennia geschiedenis, en een pelgrimsoord voor artsen uit de hele wereld.
Zie je hem daar zitten?
Hippocrates de Vader van de Geneeskunde, onder de plantaan. Zijn studenten aan zijn lippen hangend om kennis te vergaren over de kunst van het genezen. De zon brandt onbarmhartig. Het bladerdak van de Plantaan zorgt voor koelte en beschutting. Hippocrates geeft lessen die de geneeskunde voor altijd zal veranderen. Hij breekt met het geloof dat ziekten de straffen van de goden zijn. In plaats daarvan introduceert hij systematische observatie, prognose en rationeel denken als basis van de medische wetenschap. Hier wordt de beroemde Hippocratische Eed geïnspireerd. Een eed die nog steeds door artsen wordt afgelegd en een ethisch kompas vormt voor de menselijke kant van de geneeskunde.
De Boom van nu
De boom, die vandaag op het Platía Platanou staat, is natuurlijk niet dezelfde als die uit de tijd van Hippocrates zelf. Wetenschappers schatten de huidige boom op 500 tot 600 jaar oud. Toch geloven de inwoners van Kos dat het een afstammeling is van de originele boom, opgegroeid uit de wortels van de boom waaronder Hippocrates lesgaf.
De huidige boom heeft een omtrek en hoogte van 10 tot 12 meter en een diameter van bijna 5 meter. In de stam zit een enorme grotachtige holte – alsof de boom langzaam van binnenuit werd uitgehold door de tijd.
Het maakt de boom erg fragiel en daarom zijn grote (lelijke) metalen steunbalken nodig om overeind te blijven.
Wat maakt deze plek bijzonder
Niet zijn exacte leeftijd of de fragiliteit, maar het idee dat kennis generaties kan overleven. En terwijl toeristen selfies maken onder de takken is het mooi om je voor te stellen hoe hier ooit studenten luisterden naar ideeën die de wereld veranderden. Kos bleek voor ons uiteindelijk meer dan zon en zee – het eiland gaf ons onverwacht een ontmoeting met de oorsprong van de moderne geneeskunde.
Amstelveen - 22 mei - Ben Westendorp